سخنوران

اقسام حافظۀ درازمدت

حافظۀ تمامی عمر ما حافظۀ درازمدت نام دارد. این حافظه هر آنچه را که ما در طول زندگی فرامی‌گیریم در خود جای می‌دهد. چنانکه قبل از این گفته شد، اطلاعات رسیده به مخزن حسی اگر مورد توجه قرار گیرند به حافظۀ کوتاه‌مدت انتقال می‌یابند، و اطلاعات رسیده به حافظۀ کوتاه مدت نیز اگر تکرار و مرور شوند و با اطلاعات قبلاً آموخته شدۀ ما مرتبط گردند به حافظۀ دراز مدت انتقال می‌یابند. به سخن دیگر، برای اینکه اطلاعات از حافظۀکوتاه‌مدت یک مرحله فراتر رفته و به حافظۀ درازمدت انتقال یابند باید رمزگردانی بشوند. «منظور از رمزگردانی تغییر شکل دادن یا به حالت انتزاعی درآوردن اطلاعات یعنی بازنمایی آنها به صورتی به غیر از صورت اولیه است

اقسام حافظۀ درازمدت

بنا به تعریفی که قبلاً دیدیم، تغییر شکل اطلاعات جدید برای جایگزینی آنها در حافظه را رمزگردانی یا به رمز درآوردن می‌نامند. اطلاعات برای ذخیره‌سازی در حافظۀدرازمدت به سه صورت عمدۀ زیر رمزگردانی می‌شوند: حافظۀ رویدادی، حافظۀ معنایی، و حافظۀ روندی. در زیر به توضیح آنها توجه کنید:

حافظۀ رویدادی

منظور از حافظۀ رویدادی خاطرات ما از تجارب شخصی‌مان است. به سخن دیگر، «حافظۀ مربوط به اطلاعات وابسته به زمانها و مکانهای خاص، به ویژه اطلاعات مربوط به وقایع زندگی‌مان، حافظۀ رویدادی نام دارد.» برای نمونه، وقتی به یاد می‌آوریم که در میهمانی چند شب پیش چه کسان تازه‌ای را ملاقات کردیم یا در آخرین جمعه‌ای که به کوه رفتیم چه منظره‌های تازه‌ای را دیدیم، خاطرات رویدادهای ویژه را به یاد می‌آوریم. در حافظۀ رویدادی، تصاویر ذهنی نقش مهمی ایفا می‌کنند. همچنین سرنخ‌ها یا نشانه‌های مربوط به زمان و مکان به ما کمک می‌کنند تا اطلاعات را از این بخش حافظه بازیابیم.

حافظۀ معنایی

درحافظۀ معنایی، چنان که از نامش برمی‌آید، معنا ذخیره می‌شود. به عنوان نمونه، وقتی که جمله‌ای را در یک کتاب می‌خوانیم، معنی آن را حفظ می‌کنیم، نه کلمات یا ویژگی‌های دستوری آن جمله را. در حافظۀ معنایی دانش بیانی (اخباری) ذخیره می‌شود. «منظور از دانش بیانی دانش در بارۀ چه چیزی امور است.» از آنجا به این دانش بیانی می‌گویند که ما می‌توانیم آن را به صورت شفاهی یا کتبی بیان کنیم.

گزاره و طرحواره اطلاعات موجود در حافظۀ معنایی عموماً به صورت گزاره و طرحواره ذخیره می‌شوند. گزاره کوچک‌ترین واحد اطلاعاتی است و می‌توان آن را درست یا غلط نامید. این گفته که «علی کتاب تازه را خرید.» شامل دو گزاره است:

1. علی کتاب را خرید.

2. کتاب تازه است.

گزاره‌ها برای بازنمایی یا معرفی واحدهای کوچک معنی مناسب‌اند، اما زمانی که بازنمایی مجموعه‌های بزرگتری از دانش سازمان‌یافته مورد نظر است گزاره‌ها چندان کارساز نیستند. برای مجموعه‌های بزرگ دانش، به‌جای گزاره‌ها، از طرحواره‌ها استفاده می‌شود. طرحواره یک ساختار انتزاعی است که مُعرف اطلاعات ذخیره شده در حافظه است. «انتزاعی است از آن جهت که اطلاعات مربوط به موارد یا مثالهای متعدد یک چیز را خلاصه می‌کند، و ساختارمند است از آن جهت که نشان می‌دهد چگونه اجزای اطلاعاتی آن به هم مربوط‌اند.» طرحواره را به صورت «شبکه‌هایی از اندیشه‌ها یا روابط به هم مرتبط... یا شبکه‌هایی از مفاهیم که در حافظۀ افراد وجود دارند و آنان را قادر می‌سازند تا اطلاعات تازه را درک و جذب نمایند.» تعریف کرده است. به باور روانشناسان شناختی، طرحواره‌ها سنگ بناهای شناخت هستند.

طرحوارۀ موضوعی عمدتاً به صورت مجموعه مفاهیمی که مؤید یک مفهوم یا مضمون کلی‌تر است تعریف می‌شود. این نوع طرحواره برای هر گونه یادگیری معنی‌دار ضروری است. غالباً طرحوارۀ موضوعی را می‌توان به صورت دیاگرام نشان داد. نقشۀ مفهومی نوعی از آنهاست.

حافظۀ روندی

حافظۀ مربوط به چگونگی انجام امور به ویژه فعالیتهای فیزیکی یا جسمی‌ مانند بازیهای ورزشی را حافظۀ روندی یا روشی می‌نامند. این نوع حافظه ظاهراً در یک رشته زوج محرک ـ پاسخ ذخیره می‌شود. «به عنوان نمونه، اگر ما مدتی طولانی دوچرخه‌سواری نکرده باشیم، به محض اینکه شروع به این کار بکنیم، محرکها پاسخها را فرا می‌خوانند. وقتی که دوچرخه‌ به سمت چپ خم می‌شود (یک محرک)، ما به طور غریزی وزن خود  را به سمت راست می‌دهیم تا تعادل‌مان را حفظ نماییم. به همین سبب است که هرچه یک عمل بیشتر تکرار می‌شود حالت خودکار بیشتری به خود می‌گیرد. به طور خلاصه، حافظۀ روندی به دانستن چگونه انجام دادن یک عمل گفته می‌شود.

در حافظۀ روندی دانش‌روندی ذخیره می‌شود. دانش روندی دانش چگونه انجام دادن کارهاست (در مقابل دانش بیانی که دانش چه چیزی بودن است)، و عملکرد مربوط به مهارتهای جسمی و ذهنی ما را هدایت می‌کند. برای مثال، شما می‌توانید دانش بیانی یا اخباری در بارۀ ساخت یک دوچرخه داشته باشید. دانش روندی شما در بارۀ دوچرخه‌ دانش چگونه دوچرخه سواری کردن است. ویژگی مهم مهارتهایی که با دانش روندی مشخص می‌شوند خودکاری آنهاست. منظور از خودکاری این است که تا چه اندازه مهارت مورد نظر بدون کوشش هشیارانه و اندیشیدن مرحله به مرحله صورت می‌پذیرد.

تمامی حقوق مادی و معنوی این وب سایت نزد موسسه سخنوران محفوظ می باشد .